Alatau City аспанында алғашқы eVTOL аэротаксиі сынақтан өтті

2026-05-19 18:55 қалалық технологиялар

_{astana+ /}_{технологиялар}

_{Орналасқан жері}_{: Alatau City · Алматы облысы}

_{Ықпал ету радиусы:}_{Қазақстан → Орталық Азия}

_{Түйінді сөздер:}_{алғашқы сынақ · Цифрландыру министрлігі · төмен биіктіктер экономикасы}

Қазақстанда технологиялық болашаққа маңызды қадам жасалды: ЖИ және цифрлық даму министрлігінің қолдауымен Alatau City алаңында тік ұшып-қонатын инновациялық электрлі ұшу аппаратының — көпшілікке аэротакси ретінде мәлім eVTOL-дың алғашқы демонстрациялық ұшуы өтті.

Бұл ретте министрлік жай ғана сырттай бақылаушы емес, жобаның тең авторы ретінде бой көрсетті. Қазақстан өңірде қалалық әуе мобильділігінің толыққанды экожүйесін (аэротаксиді, жеткізуші дрондарды және цифрлық навигацияны) ұсынған алғашқы ел болып отыр. Astana+ бұл жай ғана демо-көрсетілім емес, үлкен жолдың бастапқы нүктесі деп санайды.

Сынақ халықаралық қауіпсіздіктің қатаң талаптарына сай, бортта адамсыз өткізілді. Дегенмен, кез келген көлік революциясы дәл осындай қадамдардан басталатыны анық. Инновациялық экологиялық көлікті дамыту елдің цифрландыру және технологиялық көшбасшылық жөніндегі ұзақ мерзімді стратегиясына толықтай сай келеді.

Аспанға 13 электр моторымен жабдықталған, бір ұшқыш пен бес жолаушыға есептелген AutoFlight Prosperity жолаушылар аппараты көтерілді. Оның максималды жылдамдығы — сағатына 200 шақырымға дейін, ал бір қуаттылықпен дәл осындай қашықтықты бағындыра алады. Дәстүрлі авиациядан басты ерекшелігі — бұл көлік іс жүзінде дыбыссыз жұмыс істейді және қоршаған ортаға зиянды $CO_2$ қалдықтарын бөлмейді.

#АстанаПлюсFact

Жоба толықтай қазақстандық Alatau Advance Air Group Ltd. (AAAG) компаниясының жеке инвестициялары есебінен, АҚШ, Қытай, Оңтүстік Корея және Италияның жетекші технологиялық ойыншыларымен серіктестікте іске асырылуда. Өңірдегі қалалық әуе мобильділігін дамытуға бағытталған салымдардың жалпы көлемі 300 млн АҚШ долларына бағаланып отыр.

Ұйымдастырушылар мәселе тек жекелеген аппараттарды пайдалануда емес, жаңа сала — «төмен биіктіктер экономикасын» құру туралы болып отырғанын алға тартады. Іс-шарада тек аэротакси ғана емес, басқа да озық технологиялар таныстырылды:

Keeta Drone (Қытай) және A2Z (АҚШ) компанияларының жүк жеткізуге арналған ұшқышсыз жүйелері;
Корейлік және қытайдық әзірлеушілердің (Korea Airports Corporation және Shenzhen Urban Transportation Planning Center) бірлескен UATM цифрлық навигациялық платформасы.

Үш компонент — біртұтас экожүйе. Премьер-Министрдің орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев басымдықтарды нақты атап өтті:

Alatau City үшін бұл — ақылды қаланың жаңа инфрақұрылымын қалыптастыру деген сөз. Әңгіме аэротакси мен вертипорттардан бастап, цифрлық навигация мен жүк дрондарына дейінгі тұтас экожүйені құру туралы болып отыр. Қазақстанда төмен биіктіктер экономикасы дәл осылай дами бастайды. Біз мұндай шешімдердің елге келуіне, қалаларымызға бейімделуіне және азаматтардың өмір сүру сапасына, бизнесті дамытуға және Қазақстанның технологиялық бәсекеге қабілеттілігіне жұмыс істеуіне жағдай жасаймыз».

#АстанаПлюсКонтекст

Жобаның заңдық негізі де дайын. 2026 жылғы 8 мамырда Мемлекет басшысы Urban Air Mobility үшін эксперименттік құқықтық режимдер мен арнайы әуе аймақтарын құруды қарастыратын «Алатау қаласының арнайы құқықтық режимі туралы» Конституциялық заңға қол қойды. Қазіргі уақытта AAAG компаниясы мемлекеттік органдармен бірлесіп, жаңа қаланың «әуе кодексін» қалыптастыратын 40-қа жуық нормативтік актіні әзірлеуге қатысуда, ал ұлттық авиация заңнамасына тиісті түзетулер Парламент Мәжілісінің қарауында.

Astana+ түйіні: Аэротакси құқықтық вакуумға қонған жоқ. Оны бұл жерде алдын ала күтті және заңнамалық тұрғыдан база дайындалды.

Инфрақұрылымдық жұмыстар да басталып кетті: аэротаксиді аймақтың күнделікті өміріне кіріктіру үшін Alatau City-де алғашқы вертипорттың — аппараттардың ұшуына, қонуына және зарядталуына арналған шағын әрі технологиялық жерүсті алаңының құрылысы басталып кетті. Жобалаумен халықаралық UrbanV компаниясы айналысуда. Болашақта бірыңғай әуе желісі Alatau City, Алматы қаласы мен Алматы облысының негізгі туристік орындарын байланыстырады. Мысалы, Алматы әуежайынан Медеу биік таулы курортына дейінгі есептік жол жүру уақыты небәрі 10–12 минутты құрайтын болады.

Жобаны дамыту аясында AAAG AutoFlight компаниясымен V2000/V5000 сериялы 50 аппаратты жеткізу бойынша меморандумға қол қойды. Бұл келісім техниканы сатып алудан бөлек, ноу-хауды толыққанды трансферттеуді, қазақстандық мамандарды оқытуды, сондай-ақ техникалық қызмет көрсету және жөндеу (MRO) өңірлік орталығын құруды қарастырады.

Alatau Advance Air Group Ltd. компаниясы өз жоспарларымен бөлісті:

«Біздің міндетіміз — жай ғана технологияны әкелу емес, толыққанды индустрияны: инфрақұрылымды, инженерлік құзыреттерді және қазақстандық мамандар үшін жаңа жұмыс орындарын құру. Alatau City нөлден бастап жобалануда, бұл бірегей артықшылық болып табылады, өйткені мұнда әуе ұтқырлығын қаланың бас жоспарына ең басынан бастап енгізуге болады».

AutoFlight өкілдері де бұл сәтке жоғары баға берді:

«Бүгінде eVTOL технологиялары электромобильдер осыдан 10–15 жыл бұрын бастан өткерген қарқынды өрлеу кезеңінде тұр, және Қазақстан бұл жаһандық трансформацияға алғашқылардың қатарында кіріп жатыр».

Morgan Stanley және McKinsey жетекші әлемдік талдаушыларының болжамдары бойынша, қалалық әуе ұтқырлығы алдағы онжылдықтарда әлемдік экономиканың түйінді салаларының біріне айналады. Әлемдегі санаулы қалалардың ырқында ғана Alatau City сияқты бірегей мүмкіндік бар.

Алғашқы сынақ сәтті өтті. Жаңа дәуірдің санағы басталды.